Home  |  Artikels  |  Citaten


Climategate: ‘Peer Review’ Deugt Niet


Jos Verhulst, BrusselsJournal, 10-12-2009.


Dit systeem wordt geacht de kwaliteit van het onderzoek te bevorderen. Evenwel bestaat er geen principiële reden om te geloven dat peer review ipso facto zal leiden tot onderzoek van betere kwaliteit. De werkwijze voert wel tot uniformisering. Indien in het betrokken onderzoeksveld vruchtbaar ideeënwerk en nauwgezetheid de norm zijn, dan zal een zwart schaap dat er met de pet naar gooit, uit de wei worden gezet. Doch het omgekeerde kan net zo goed gebeuren. Indien een bepaald onderzoeksveld wordt gedomineerd door een stel knoeiers, of (meer waarschijnlijk) door een netwerk van onderzoekers die samen een verkeerde of foutieve theorie hebben opgebouwd, zodat hun prestige en subsidies afhangen van het overeind blijven van die theorie, dan zal peer review juist iedere corrigerende beweging afremmen, omdat critici hun opvattingen niet kwijtkunnen in de peer-reviewed tijdschriften die geacht worden toonaangevend te zijn voor het onderzoeksdomein. (...)

De politieke kaste is vanzelfsprekend het idee van een catastrofale en door de mens geïnduceerde opwarming van de aarde spontaan genegen omdat dit de mogelijkheid biedt tot de invoering van extra wetgeving, belastingen en bureaucratieën. Over het algemeen zullen politici spontaan op de AGW-trein springen. (...)

Al te vaak wordt gedacht dat collusie van gedachten en streven op grote schaal het bestaan van een brede doelbewuste samenzwering impliceert, en dat het bestaan van zo’n collusie op het vlak van klimaattheorie moet worden afgewezen omdat een grootschalige samenzwering ondenkbaar is. In werkelijkheid kunnen hooggeorganiseerde systemen gemakkelijk ontstaan zonder enige vorm van centrale planning. Een samenzwering is overbodig: de diffuse werking van enkele simpele krachten volstaat. Om in de sfeer te blijven: een orkaan is een zeer georganiseerd en gecentraliseerd systeem, dat evenwel niet ontstaat door enige centrale planning, doch op basis van enige simpele en lokaal opererende fysische principes. (...)

Analoog kan de huidige klimaathysterie begrepen worden door enkele elementaire en per individu opererende menselijke gebreken in rekening te brengen, zoals hebzucht, de hang tot prestige en aanzien, de neiging tot groepsgedrag, ongepast ontzag voor autoriteit, of het waardeloze genoegen dat men kan putten uit de illusie tot één of andere ‘morele voorhoede’ te behoren. Heel de geschiedenis wordt getekend door het opduiken van alle mogelijke soorten memes, waarrond zich dan op basis van genoemde gebreken mensen gaan organiseren. In de twintigste eeuw heeft men heel wat memetische complexen zien opduiken (ook in verband met weer en klimaat, bijvoorbeeld rond de global cooling in de jaren ’70 of de zure regen in de jaren ’80). De kwaliteit van de meme, tezamen met allerlei toevallige omstandigheden, bepaalt de omvang van de maatschappelijke storm die rond de meme gestalte aanneemt. De huidige klimaathysterie is niets anders dan een memetisch orkaan die zich heeft gevormd rond een bijzonder levenskrachtige en besmettelijke meme. (...)

Voor de media, die overwegend zijn bemand door vooruitstrevend, tot moraliseren geneigd en wetenschappelijk halfgeletterd tot ongeletterd personeel, zijn verhalen over onderlopende eilanden, instortende poolkappen en brandende methaanballen in de dampkring, voorverpakt en op maat gesneden brood. Waarom vertelt De Morgen in 2004 dat Den Haag in 2007 ten gevolge van ‘global warming’ onder water zal staan? Waarom publiceert diezelfde krant, tegen alle evidentie in, dat de uitgelekte CRU-mails vervalsingen zijn (“Hackers knoeiden zelf met klimaatmails (...) de meeste mails zijn veranderd”, De Morgen 23 november 2009)? Alweer niet omdat de redactie van deze kwaliteits­krant deel uitmaakt van enige samenzwering, maar wel omdat haar kantoren bemand blijken door middelmatige meelopers met de macht, die hier een mooie kans zien om zonder veel werk sappige manuscrip­ten te publiceren en zich daarbij nog morele pionier te voelen ook.



Home  |  Artikels  |  Citaten