Home  |  Artikels  |  Citaten


Groene jobs

John Stossel, 10 september 2008



Barack Obama

Democratisch presidentskandidaat Barack Obama heeft iets geweldigs in de aanbieding: "groene jobs." Het lijkt een schot in de roos. In één klap kan hij beloven een eind te maken aan de werkloosheid en de planeet te redden van klimaatverandering.

Zo zegt hij althans.

"Ik zal in het komende decennium 150 miljard investeren in betaalbare, hernieuwbare energie - windenergie, zonne-energie en de volgende generatie biobrandstoffen; een investering die zal leiden tot nieuwe industrieën en vijf miljoen nieuwe jobs die goed betalen en nooit uitbesteed kunnen worden," vertelde hij de Democratische Conventie.

Waaw. Vijf miljoen nieuwe jobs. Het bouwen van windmolens en het produceren van biobrandstoffen zorgt dus voor de "groene jobs" die ontstaan wanneer een wijze overheid de industrieën creëert die de energie en de middelen zullen produceren voor het overbodig maken van fossiele brandstoffen.

Politici beloven altijd dat hun programma's banen zullen creëren. Die banen worden gebruikt om het bouwen van vorstelijke sportstadia voor rijke teameigenaars te rechtvaardigen. De Alaskaanse republikein Don Young beweerde dat de beruchte "brug naar nergens" jobs zou creëren. De misvatting is telkens dezelfde: zelfs als het programma banen creëert voor het bouwen van bruggen of windmolens, verhindert het noodzakelijkerwijs dat andere banen gecreëerd worden. Dit komt omdat de overheid met haar uitgaven slechts geld versast van privéprojecten naar overheidsprojecten.

Overheden creëren geen welvaart. Ze verschuiven ze slechts terwijl ze een deel afromen voor hun moeite. Dus gelijk welke jobs die hier gecreëerd worden gaan ten koste van jobs die elders zouden gecreëerd worden. Dit fenomeen staat bekend als de drogredenering van de gebroken ruit. De Franse econoom Frédéric Bastiat toonde aan dat een gebroken winkelruit de glazenmaker meer werk geeft, maar dat dit werk ten koste gaat van de kok of de kleermaker waarbij de winkelier een bestelling had geplaatst indien hij de ruit niet had hoeven te vervangen.

Voor overheidsfunctionarissen is het scheppen van banen niet moeilijk. Farao's creëerden duizenden jobs met het bouwen van piramides. Onze overheid zou jobs kunnen creëren door mensen te betalen voor het graven van putten en het terug dichtgooien ervan. Zou dit werkelijk welvaart creëren? Natuurlijk niet. Het is als beweren dat orkanen banen scheppen. Tenslotte wordt de verwoesting gevolgd door het heropbouwen. Maar is er iemand die echt gelooft dat het vervangen van verwoeste gebouwen welvaart creëert?

Kijk naar het plan van Obama. Zijn website zegt:

"Obama zal 150 miljard dollar over 10 jaar strategisch investeren voor het versnellen van de commercialisatie van hybride auto's, het promoten van de ontwikkeling van vernieuwbare energie op commerciële schaal, het aanmoedigen van efficiënt energiegebruik, het investeren in kolencentrales met lage emissies, het bevorderen van de volgende generatie biobrandstoffen en brandstoffen en het oprichten van centra voor het opleiden van Amerikaanse arbeiders in groene technologieën waarnaar een hoge vraag zal zijn over de hele wereld."

Let op het woord "strategisch." Het staat daar om te suggereren dat Obama weet hoe die 150 miljard dollar het best kan "ge´nvesteerd" worden. (Uiteraard is het niet zijn geld, dus vanuit zijn standpunt zal het niet echt een investering zijn.) Maar hoe weet hij dat de zaken die hij opnoemt dat geld zouden moeten krijgen? Gaat hij het geven aan de makkers van zijn campagnesponsors? Gaat hij Al Gore aanstellen om de subsidie-ontvangers aan te duiden? Lobbyisten zullen fortuinen verdienen met het dirigeren van "groene" investeerders en promotors naar de 150 miljard dollar.

Politici hebben een slechte reputatie wat het maken van "strategische investeringen" betreft. President Jimmy Carters Synthetische Brandstofmaatschappij kostte de belastingbetalers minstens 19 miljard dollar maar slaagde er niet in ons alternatieve brandstoffen te leveren. Het zogezegd alwetende Japanse Ministerie van Internationale Handel en Industrie wees in de jaren '50 Sony af en verkeerde in de overtuiging dat het land slechts één autoconstructeur diende te hebben.

Gore noch Obama kunnen weten hoe het geld het best ge´nvesteerd wordt. Investeren gaat over het voorspellen van de toekomst, en de toekomst is altijd onzeker. We weten uit ervaring dat mensen die hun eigen geld riskeren - die een winst-en-verlies-test en een mogelijk bankroet onder ogen zien - veel betere voorspellers zijn dan mensen die met andermans geld spelen. Vergelijk gewoonweg Noord- en Zuid-Korea.

Een reden waarom gedecentraliseerde markten te verkiezen zijn boven centrale planning door de overheid is dat mensen feilbaar zijn. Vergissingen zijn onvermijdbaar. Sommige investeringen zullen mislukken. Vergissingen in de markt doen zich meestal voor op een relatief beperkte schaal. Als een bedrijf investeert in hybride wagens en het gaat op de fles, dan zijn er relatief weinig slachtoffers. De activa van het failliete bedrijf komen terecht in bekwamere handen.

Maar beslissingen van de overheid, vooral van de federale overheid, treffen ons allen. Wanneer de overheid een fout maakt kan de bureaucratie niet failliet gaan. In de plaats daarvan zal ze haar mislukking gebruiken om verhoogde budgetten te verantwoorden in de volgende begroting.

Als "groene jobs" zinvol zijn, dan zal de markt ze creëren. Ze zullen gecreëerd worden door particuliere ondernemers en risicodragende kapitalisten die uit zijn op de winst van succesvolle investeringen. De beste ideeën zullen de bovenhand krijgen en groene energie zal stilaan kolen en olie vervangen.

Als politici het werkelijk menen met het creëren van jobs en schonere technologieën, dan zouden ze een stap opzij zetten en de vrije markt aan het werk laten gaan.


Bron: Green Jobs



Home  |  Artikels  |  Citaten